شماره خبر : 57905
منتشر شده در مورخ : یکشنبه 1 شهریور 1405
ساعت : 9:56
مسیر تجارت ایران از خلیج فارس به سوی اوراسیا چرخید
وبگاه قطری الجزیره در یادداشتی با اشاره به تحولات اخیر در روابط تجاری ایران و امارات، به بررسی ظرفیتهای تهران برای تغییر مسیر صادرات به سوی بازارهای جدید پرداخت.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ وبگاه قطری الجزیره امروز شنبه در یادداشتی تحلیلی به بررسی سرنوشت تجارت خارجی ایران پس از تشدید تنشهای اخیر و اعلام توقف کامل فعالیتهای تجاری و مالی امارات با تهران پرداخته است. این وبگاه با اشاره به اینکه امارات پس از چین، دومین شریک تجاری ایران در جهان و نخستین شریک تجاری در میان کشورهای عربی و حوزه خلیج فارس به شمار میرود، از این اقدام به عنوان ضربهای به تجارت خارجی ایران یاد و پرسش اساسی را مطرح کرده که آیا تهران میتواند جایگزین مناسبی برای این بازار حیاتی پیدا کند یا خیر.
بازارهای جایگزین در دستور کار تهران؛ راهکارهای موقتی و برنامهریزی بلندمدت
الجزیره در این گزارش به نقل از حسین سلاحورزی، عضو هیئت رئیسه و رئیس پیشین اتاق بازرگانی ایران، نوشته که با آغاز جنگ اخیر، تعاملات تجاری ایران با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس با چالشهایی روبرو شده و ارتباطات میان بنادر ایران و بنادر جنوبی خلیج فارس در مقاطعی قطع یا محدود شده است. به گفته این کارشناس اقتصادی، اگرچه بازارهای خلیجفارسی در اکثر کشورهای عضو، بازارهای بزرگی محسوب نمیشوند، اما برای بسیاری از محصولات ایرانی یک مقصد مهم بودهاند.با این حال، سلاحورزی به الجزیره اطمینان داده که محصولات کشاورزی ایران که به بازارهای جنوبی صادر میشد، به ویژه سبزیجات و میوهها، دچار فساد و از بین رفتن نشدهاند.به گفته وی، بخشی از این محصولات به بازارهای موقت صادر شده، بخشی در داخل کشور مصرف شده و تولید برخی محصولات نیز به طور موقت کاهش یافته است. اما سلاحورزی تأکید کرده که این راهحلهای موقتی، جایگزین «برنامهریزی راهبردی بلندمدت برای جبران بازارهای از دست رفته» نخواهند بود.او همچنین اعلام کرده که اتاق بازرگانی ایران تلاشهایی را برای یافتن بازارهای جایگزین آغاز کرده است.بخشی از خسارتها جبران شده و بازارهای جدید فعال شدهاند
الجزیره در ادامه یادداشت خود به سراغ روحالله لطیفی، سخنگوی رسمی خانه تجارت، صنعت و معادن ایران و سخنگوی پیشین گمرک ایران رفته و نوشته که وی تأکید دارد ایران توانسته بخشی از خسارتهای ناشی از بسته شدن دروازه همسایگی خلیجفارسی را از طریق گشودن بازارهای جایگزین برای صادرات مواد غذایی و کشاورزی جبران کند.به گفته وی، مهمترین این بازارهای جدید عبارتند از: عراق، افغانستان، پاکستان، روسیه، کشورهای آسیای مرکزی و هند. لطیفی تأکید کرده که این بازارها قبلاً نیز وجود داشتهاند، اما پس از جنگ، سهم بیشتری از صادرات ایران را به خود جذب کردهاند و این نشان از انعطافپذیری تجارت ایران در مواجهه با بحرانها دارد.این مقام اقتصادی در گفتوگو با الجزیره به جزئیات بیشتری اشاره کرده و گفته که برخی میوههای فصلی مانند سیب و کیوی هنوز زمان برداشتشان نرسیده و برخی کالاهای دیگر مانند زعفران و خشکبار را میتوان از طریق هوایی صادر کرد که این امر تأثیر مختل شدن تجارت دریایی را کاهش میدهد و مشکل هزینههای بالای مسیرهای زمینی را نیز حل میکند.الجزیره به نقل از روحالله لطیفی، سخنگوی خانه تجارت ایران، نوشته که امارات تا پیش از جنگ، دروازه اصلی تجارت ایران بوده و مبادلات سالانه دو کشور به بیش از ۲۷ میلیارد دلار میرسیده است. سهم واردات ایران از امارات حدود ۲۰ میلیارد دلار (۳۰.۵ درصد کل واردات) و سهم صادرات ایران به امارات حدود ۱۲.۵ درصد کل صادرات بوده است. پس از امارات، عمان با بیش از یک و نیم میلیارد دلار و قطر با حدود ۵۰۰ میلیون دلار در رتبههای بعدی قرار دارند. تجارت ایران با عربستان، کویت و بحرین بسیار ناچیز و به ترتیب زیر ۳۰ و ۷۰ میلیون دلار بوده است.عمده صادرات ایران به این کشورها شامل میوه و سبزیجات تازه، مواد غذایی، زعفران، پسته، خشکبار، مصالح ساختمانی، محصولات پتروشیمی، فولاد و آهن بوده و بخش بزرگی از این محصولات از طریق شرکای خلیجفارسی به بازارهای دیگر جهان بازصادرات میشده است.
تمرکز بیش از حد بر امارات
الجزیره در ادامه یادداشت خود به نقل از محمدحسین سیفاللهی، پژوهشگر اقتصادی و سردبیر بخش اقتصادی خبرگزاری مهر ایران، نوشته که تجارت خارجی ایران در سالهای گذشته در «دام تمرکز» گرفتار شده و شرکای تجاری به تعداد محدودی کاهش یافتهاند.به گفته وی، امارات به عنوان دروازه اصلی تجارت خلیجفارسی، سهم بزرگی از واردات و صادرات ایران را به خود اختصاص داده و این تمرکز بیش از حد، اقتصاد ایران را گرو تصمیمهای سیاسی کشورهای همسایه کرده است.با این حال، سیفاللهی بسته شدن دروازه امارات را فرصتی برای بازسازی ساختار تجارت ایران و حرکت به سمت تنوعبخشی میداند. او تأکید کرده که ایران با بهرهگیری از موقعیت ژئوپلیتیک منحصربهفرد خود، میتواند کریدورهای جایگزین مانند کریدور شمال-جنوب، بنادر دریای خزر و ابتکار کمربند و راه چین را توسعه دهد. به گفته این پژوهشگر، تنوعبخشی به مسیرهای تجاری، نیازمند توسعه جامع زیرساختهای بنادر ایران و ایجاد شبکهای از سازوکارهای مالی منطقهای شامل توافقات پولی دوجانبه و سیستمهای پایاپای است.الجزیره در پایان یادداشت خود به این نکته اشاره کرده که تحول مورد تأکید سیفاللهی، به زمان و سرمایهگذاریهای کلان نیاز دارد. با این حال، تجربه تاریخی ایران نشان داده که همواره توانسته از دل بحرانها فرصتهای جدیدی خلق کند و این بار نیز با وجود هزینهها، ظرفیتهای فراوانی برای جایگزینی بازارهای از دست رفته وجود دارد.این وبگاه قطری در پایان با مطرح کردن یک پرسش، یادداشت خود را به پایان برده است: «آیا تهران میتواند این بحران را به نقطه عطفی برای تنوعبخشی به شراکتهای تجاری خود تبدیل کند؟»
برچسب ها : ایران_تجارت ایران_امارات تجارت
سیاسی
- عطوان: پس از شکست گزینه نظامی، فشار اقتصادی ترامپ هم به نتیجه نمیرسد
- محسن رضایی: آمریکا جنگ اقتصادی را ادامه دهد، یک قطره نفت از خلیج فارس خارج نخواهد شد
- موافقت قطر با ملاقات سفیر ایران با خلبانهای اسیر
- سخنگوی ارتش: پشتیبانی خیلی خوب دولت از نیروهای مسلح/ جنگ اخیر بیداری ژئوپلیتیکی ایرانیان را بدنبال داشت
