نشست تخصصی بررسی سند ملی خواندن با تأکید بر نقش سازمان‌های مردم‌نهاد

در نشست تخصصی «بررسی سند ملی خواندن و نقش سمن‌ها» که به همت نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور برگزار شد، **بهنوش بساک کاظمی**، نویسنده، پژوهشگر حوزه ادبیات کودک و نوجوان و مدیرعامل انجمن کودک خلاق جامعه پویا، به ایراد سخنرانی پرداخت. وی در این نشست بر ضرورت بازنگری در سند ملی خواندن و توجه به جایگاه سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها) در ترویج مطالعه تأکید کرد.  
سند ملی خواندن؛ گامی ارزشمند با نیاز به بازنگری  
بساک کاظمی با تقدیر از تدوین سند ملی خواندن توسط نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، خاطرنشان کرد: «این سند با نیت خیر و دغدغه‌ای فرهنگی تهیه شده و گامی قابل‌تقدیر در مسیر توسعه کتاب‌خوانی است. اما برای افزایش اثربخشی آن، باید با نگاهی نقادانه و دلسوزانه، برخی کاستی‌ها را بررسی کرد.»  
غفلت از نقش سمن‌ها در ترویج مطالعه  
وی یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف این سند را عدم توجه کافی به نقش سازمان‌های مردم‌نهاد دانست و افزود: «سمن‌ها در دهه‌های اخیر در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی و آموزشی به عنوان بازوی توانمند جامعه مدنی عمل کرده‌اند، اما متأسفانه در سندی که باید مردمی‌ترین حوزه یعنی "مطالعه و آگاهی" را پوشش دهد، از این ظرفیت غفلت شده است.»  
سمن‌ها؛ پیشگامان ترویج کتابخوانی در جامعه  
مدیرعامل انجمن کودک خلاق جامعه پویا با اشاره به توانمندی‌های سمن‌ها اظهار داشت: «سمن‌ها در خط مقدم فعالیت‌های فرهنگی در محلات، مدارس و مناطق کم‌برخوردار حضور دارند و با کمترین بودجه و بیشترین خلاقیت، برنامه‌های مؤثری مانند کتاب‌خوانی مشارکتی، قصه‌گویی داوطلبانه و کتاب‌گردی خانوادگی را اجرا می‌کنند.»  
پیشنهادات کلیدی برای بازنگری سند  
بساک کاظمی در ادامه، پیشنهاداتی برای اصلاح سند ملی خواندن ارائه داد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:  
۱. افزودن بخش ویژه درباره سمن‌ها:  
   - تعریف نقش و مسئولیت‌های سمن‌ها در ترویج مطالعه.  
   - تأکید بر کارکرد سمن‌ها در مناطق محروم و میان اقشار خاص (کودکان کار، سالمندان، افراد کم‌سواد و...).  
   - پیش‌بینی سازوکار همکاری سمن‌ها با نهادهای دولتی مانند کتابخانه‌ها و مدارس.  
۲. سازوکار همکاری دولت و سمن‌ها:  
   - تدوین آیین‌نامه اجرایی برای مشارکت سمن‌ها با دستگاه‌های فرهنگی.  
   - تشکیل کارگروه‌های استانی با حضور نمایندگان سمن‌ها و نهادهای دولتی.  
۳. حمایت مالی و آموزشی از سمن‌ها:  
   - اختصاص بودجه حمایتی به پروژه‌های ترویج کتابخوانی سمن‌ها.  
   - برگزاری دوره‌های آموزشی برای توانمندسازی فعالان این حوزه.  
   - استفاده مشترک از فضاهای کتابخانه‌ای و فرهنگی.  
۴. نظارت و ارزیابی اثربخش:  
   - تدوین شاخص‌های عملکرد برای سنجش تأثیر برنامه‌های سمن‌ها.  
   - پایش دوره‌ای طرح‌ها با مشارکت نهادهای مستقل ارزیاب.  
۵. توجه به عدالت فرهنگی و فضای مجازی:  
   - استفاده از ظرفیت سمن‌ها برای ترویج مطالعه در مناطق محروم.  
   - بهره‌گیری از تولیدات دیجیتال (پادکست، انیمیشن، مسابقات آنلاین) در ترویج کتابخوانی.  
فراخوان برای مشارکت مردمی در ترویج مطالعه  
در پایان این نشست، بساک کاظمی با بیان اینکه «سمن‌ها زبان مردم را می‌فهمند و از دل جامعه برخاسته‌اند»، امیدوار بود این گفت‌وگوها به بازنگری سند ملی خواندن با رویکرد مشارکت حداکثری مردم بینجامد.

برچسب ها : سند ملی خواندن سازمان‌های مردم‌نهاد دولت