نشست تخصصی حکمرانی آب در خوزستان برگزار شد

به مناسبت هفته دولت، نشست تخصصی حکمرانی آب در خوزستان؛ چالش‌ها و راهبردها با حضور جمعی از صاحب‌نظران، مدیران و متخصصان حوزه آب و محیط‌زیست با همکاری استانداری خوزستان، دانشگاه شهید چمران اهواز و اداره کل حفاظت از محیط زیست خوزستان، در شهریورماه ۱۴۰۴، در تالار اجتماعات نمایشگاه بین‌المللی اهواز برگزار شد.
به گزارش خبرنگار نورخوزستان در این نشست، هوشنگ حسونی‌زاده مدیر کمیته منطقه‌ای آبیاری و زهکشی استان خوزستان، حکمرانی آب را نظامی جامع و به‌هم‌پیوسته عنوان کرد و گفت: مدیریت منابع آبی صرفاً یک مقوله فنی نیست، بلکه ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دارد و باید با مشارکت همگانی کشاورزان، صنایع، دانشگاهیان، نهادهای دولتی و آب‌بران انجام شود.
وی در ادامه افزود: سیستم فعلی مدیریت آب یک‌سویه و تحمیلی است و باید به سیستمی مشارکتی تبدیل شود. کشاورزی خوزستان با یک میلیون و ۲۰۰، تا یک میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار زیرکشت، عمدتاً متکی به آب‌های سطحی است. با وجود این ظرفیت عظیم، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین آبیاری بسیار محدود بوده و هدررفت بالایی در مصرف آب رخ می‌دهد.
حسونی زاده بالاترین میزان مصرف آب را در فعالیت‌های کشاورزی عنوان کرد و گفت: اگر روند فعلی ادامه یابد، نخستین متضرر این چرخه خود کشاورزان خواهند بود. وی تأکید کرد: باید برای سه بازه کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت برنامه‌ریزی جامع انجام شود تا بحران‌ها کنترل شوند.
حسونی زاده برنامه‌ریزی برای کشت پاییزه ۱.۲ میلیون هکتاری استان را مهم دانست و گفت: وزارت نیرو باید بهره‌برداران و نوع کشت را مشخص کند. خشکسالی یک پدیده پایدار است و باید برای آن برنامه داشت.
محمد اشرفی، مدیرکل محیط‌زیست خوزستان، ضمن انتقاد از سیاست‌های گذشته در حوزه آب گفت: بحران یا ناترازی آب محصول چهار دهه بی‌تدبیری آبی است. بیش از ۸۰ درصد منابع آبی کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، در حالی که متوسط جهانی حدود ۴۰ درصد است. این یعنی ما با ۶۰ درصد هدررفت آب مواجه هستیم. اگر این مقدار آب مدیریت شود، امکان زیرکشت رفتن سه میلیون هکتار زمین فراهم خواهد شد.
وی تأکید کرد: امسال یکی از خشک‌ترین سال‌ها در ۶۰ سال گذشته است. با این حال، بیش از ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار هکتار کشت آب‌بر در خوزستان انجام شد. این نشان‌دهنده ضعف برنامه‌ریزی و بی‌توجهی به واقعیت اقلیمی است.
مدیرکل محیط زیست خوزستان با اشاره به سوءمدیریت در زمینه آب اظهار کرد: از دهه‌های گذشته سرمایه‌گذاری کافی در حوزه مدیریت مصرف آب انجام نشد و تمرکز صرف بر سدسازی، ما را از اصلاح الگوی مصرف غافل کرد. امروز خوزستان بیش از بی‌آبی از سوءمدیریت کلان آب آسیب دیده است. عدالت آبی رعایت نشده که  نمونه بارز آن بی‌آبی نخیلات آبادان و خرمشهر است، در حالی که در بالادست، بارگذاری‌های جدید کشاورزی صورت گرفته است.
اشرفی منشأ آتش‌سوزی‌های تالاب هورالعظیم را در عراق عنوان کرد و پیرامون وضعیت این تالاب اظهار کرد: هم‌اکنون کمتر از ۵۰ درصد هورالعظیم آبگیری شده است. دلیل این وضعیت، بارگذاری‌های بالادست و کنترل بدون پشتوانه علمی است. در حالی که در همین زمان یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون متر مکعب آب در سد سیمره ذخیره شده است.
وی پذیرش اشتباهات گذشته، اصلاح سیاست‌های کلان، مکانیزه‌ کردن کشاورزی و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین آبیاری را راهکار حل مشکلات آب دانست و گفت: حکمرانی اقتصادی آب نیز باید تغییر کند؛ وقتی آب به‌طور ارزان در اختیار کشاورز قرار می‌گیرد، انگیزه‌ای برای اصلاح الگوی مصرف باقی نمی‌ماند.
در ادامه نشست، امین خرمیان، رئیس پردیس علم و فناوری دانشگاه شهید چمران اهواز اظهار کرد: دانش مدیریت منابع آبی محصول شکست‌هاست. در بسیاری از کشورها مانند استرالیا و ایالات متحده، توسعه افراطی سدها و کشاورزی نه تنها به رفاه منجر نشد بلکه بحران‌های جدیدی ایجاد کرد.
وی مشارکت ذی‌نفعان، پاسخگویی، شفافیت اطلاعات، عدالت در تخصیص منابع، کارایی و اثربخشی، و قانون‌مداری را اصول ششگانه حکمرانی آب عنوان کرد و گفت: در ایران بسیاری از این اصول اجرایی نشده‌اند. مشارکت اجتماعی ضعیف است، شفافیت داده‌ها وجود ندارد و عدالت منطقه‌ای در تخصیص آب رعایت نشده است.
خرمیان بر ضرورت اصلاح سیاست‌های کلان در حوزه آب تأکید کرد و گفت: سیاست خودکفایی همه‌جانبه در محصولات کشاورزی پایدار نیست. باید به سمت امنیت غذایی، اصلاح الگوی کشت، مشارکت‌پذیری و استفاده از دانش پیش‌بینی علمی حرکت کنیم. گذار از مدیریت واکنشی به مدیریت آینده‌نگر، شرط اساسی موفقیت در حکمرانی آب است.
به گزارش خبرنگار نورخوزستان،
نشست‌های تخصصی در هفته دولت برای اولین بار در نمایشگاه دستاوردهای دولت در خوزستان برگزار می‌شود و طی آن دیدگاه‌های علمی و اجرایی درباره حل اصلی‌ترین چالش‌های استان مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.

برچسب ها : آب هفته دولت خوزستان