جدال روایت‌ها در شورای آیمو/ موضع ایران درباره منشأ اخلال در هرمز ثبت شد

شورای سازمان بین‌المللی دریانوردی در هفته‌ای که گذشت، با وجود تلاش برخی کشورهای عضو به رهبری امارات برای تحمیل روایتی ضدایرانی از تحولات تنگه هرمز، موضع تهران درباره منشأ اخلال در این آبراه راهبردی را ثبت و بر پیگیری دیپلماسی تأکید کرد.

به گزارش ایرنا، دبیرخانه آیمو در جمع‌بندی یکصدوسی‌وهفتمین نشست شورا اعلام کرد که این سازمان اسناد جمهوری اسلامی ایران درباره مخاطرات دریایی در خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز را در تصمیمات و گزارش شورا ثبت کرده است.

جمهوری اسلامی ایران در این اسناد تأکید کرده بود که ریشه اخلال در کشتیرانی و مخاطرات کنونی در این آبراه‌ها، جنگ تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، استفاده از امکانات برخی کشورهای منطقه برای اقدامات خصمانه و تلاش برای سیاسی‌سازی مباحث فنی در آیمو است.

هیات جمهوری اسلامی ایران در این اسناد، حملات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، محاصره غیرقانونی کشتی‌های مرتبط با بنادر ایران و توقیف مسلحانه کشتی‌ها و محموله‌های ایرانی را از عوامل اصلی تهدید ایمنی دریانوردی در خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز دانست.

ایران همچنین تأکید کرد که به‌عنوان کشور ساحلی ذی‌صلاح، وظایف مربوط به ایمنی دریانوردی، جست‌وجو و نجات، واکنش اضطراری، پایش ترافیک و ایمنی ناوبری را ادامه داده و مسئولیت اختلال و تشدید وضعیت بر عهده متجاوزان، حامیان و تسهیل‌کنندگان اقدامات غیرقانونی آنان است، نه کشوری که امنیت این آبراه حیاتی را حفظ می‌کند.

بر همین اساس، تهران خواستار آن شد که هرگونه سازوکار مربوط به عبور ایمن، کریدور دریایی، تخلیه، هماهنگی عملیاتی یا همکاری فنی در این آبراه‌ها فقط با هماهنگی کامل و رضایت جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کشور ساحلی ذی‌صلاح انجام شود.

در همین حال، امارات و هشت کشور همسو با ارائه سندی ضدایرانی کوشیدند شورای آیمو را به ابزاری برای پیشبرد اهداف سیاسی خود تبدیل کنند و آن را به سمت مخالفت با ترتیبات ایران برای مدیریت تنگه هرمز، رد مسیرهای جدید دریانوردی اعلام‌شده از سوی تهران و بازگشت کامل تردد کشتی‌ها به شرایط پیش از جنگ تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی سوق دهند.

جمهوری اسلامی ایران در پاسخ رسمی خود، سند امارات را گزینشی، سیاسی و فاقد مبنای حقوقی خواند و همه ادعاها، توصیف‌های حقوقی و نتیجه‌گیری‌های پیشنهادی آن را رد کرد. تهران اعلام کرد که این سند می‌کوشد جای قربانی و متجاوز را تغییر دهد و شورای آیمو را تحت پوشش ایمنی دریایی، رفاه دریانوردان و حفاظت از مسیرهای حیاتی کشتیرانی، به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل کند.

در سند ایران تصریح شد که استفاده از قلمرو، حریم هوایی، تجهیزات نظامی، پایگاه‌ها، تأسیسات و زیرساخت‌های لجستیکی برخی کشورها از جمله امارات در ارتباط با اقدامات خصمانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، براساس حقوق بین‌الملل عرفی و قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، اقدامی تجاوزکارانه محسوب می‌شود.

تهران همچنین هشدار داد که هرگونه نتیجه‌گیری شورای آیمو که تنها ادعاهای ضدایرانی را ثبت کند اما تجاوز علیه ایران، نقش کشورهای ثالث، محاصره غیرقانونی، مداخله مسلحانه در کشتی‌های تجاری و خسارات واردشده به کشتی‌ها، دریانوردان، بنادر و زیرساخت‌های دریایی ایران را نادیده بگیرد، ناقص، نامتوازن و از نظر فنی غیرقابل اتکا خواهد بود.

هیات جمهوری اسلامی ایران در نشست شورا با تأکید بر حمایت تهران از ایمنی کشتیرانی اعلام کرد که آزادی ناوبری نباید به دستاویزی برای تفسیر گزینشی حقوق بین‌الملل و خدشه به حاکمیت، تمامیت ارضی، امنیت یا قوانین کشورهای ساحلی تبدیل شود.

نماینده ایران تأکید کرد که آیمو باید در چارچوب مأموریت فنی و ایمنی خود باقی بماند و نمی‌تواند درباره مسائل اختلافی در تفسیر معاهدات، وضعیت عرفی رژیم‌های حقوقی مورد مناقشه یا مواضع حقوقی تثبیت‌شده کشورهای عضو تصمیم‌گیری کند.

در همین حال، نمایندگان چین و روسیه نیز در موضعی همسو با ملاحظات ایران، روایت ضدایرانی سند امارات را رد کردند. نماینده چین اعلام کرد که پکن نمی‌تواند از اقدام پیشنهادی در سند امارات حمایت کند، زیرا برخی عناصر این سند تصویری یک‌جانبه از وضعیت ارائه می‌دهد و همه ابعاد شرایط را بازتاب نمی‌دهد. چین همچنین هشدار داد که برخی اقدامات پیشنهادی فراتر از مأموریت آیمو است و چنین موضوعاتی باید در مجمع عمومی سازمان ملل متحد یا شورای امنیت بررسی شود.

روسیه نیز سند پیشنهادی امارات را عمیقاً یک‌جانبه و دارای سوگیری سیاسی توصیف کرد و گفت در این سند، تمام مسئولیت بحران در تنگه هرمز صرفاً بر عهده ایران گذاشته شده، اما ریشه‌های وضعیت کنونی نادیده گرفته شده است. نماینده روسیه تأکید کرد که امنیت تنگه هرمز باید از مسیر گفت‌وگو، مذاکره و راه‌حل‌های متوازن با در نظر گرفتن منافع همه طرف‌ها تأمین شود، نه از مسیر بیانیه‌های یک‌جانبه و اتهامی.

هیات جمهوری اسلامی ایران در آخرین موضع‌گیری خود در شورای آیمو، حملات نظامی آمریکا علیه بنادر، مناطق ساحلی و زیرساخت‌های دریایی کشور، از جمله برج کنترل ترافیک دریایی در چابهار، شناورهای غیرنظامی صیادی و تجهیزات اختصاص‌یافته به ایمنی و امنیت ناوبری را به شدیدترین وجه محکوم کرد.

ایران این اقدامات را استفاده آشکارا غیرقانونی از زور علیه حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران و تهدیدی مستقیم علیه جان غیرنظامیان، دریانوردان، کشتیرانی تجاری و محیط زیست دریایی دانست.

تهران در این بیانیه تأکید کرد که ایالات متحده نمی‌تواند از یک سو مدعی دفاع از آزادی ناوبری باشد و از سوی دیگر، تأسیسات کنترل ترافیک دریایی و تجهیزات ایمنی را که برای حفاظت از کشتی‌ها و دریانوردان ایجاد شده است، هدف قرار دهد.

هیات ایران همچنین اعلام کرد که وخامت ایمنی و امنیت دریانوردی علت بحران کنونی نیست، بلکه یکی از پیامدهای مستقیم جنگ تجاوزکارانه‌ای است که ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران به راه انداخته‌اند.

در مجموع، هرچند همه کشورهای شرکت‌کننده در نشست شورای آیمو مانند چین و روسیه به‌طور صریح سند ضدایرانی امارات را رد نکردند، اما محور اصلی سخنان آنان بر ضرورت کاهش تنش، پیگیری مسیر دیپلماتیک و بازگشت کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز به وضعیت امن و منظم استوار بود؛ رویکردی که با تلاش برخی طرف‌ها برای تبدیل شورای آیمو به صحنه اتهام‌زنی یک‌جانبه علیه جمهوری اسلامی ایران فاصله داشت.

برچسب ها : جمهوری اسلامی ایران دریای عمان آیمو چین سازمان بین‌المللی دریانوردی آیمو خلیج فارس تنگه هرمز