پژوهش مهمترین محور پیشرفت!

                               
 
با توجّه به نامگذاری روز 25 آذرماه به نام روز جهانی پژوهش و بمنظور ترویج فرهنگ پژوهش در کشور، به پیشنهاد وزارت علوم، تحقیقات و فنّآوری و با هدف معرفی و ترویج فرهنگ پژوهش در سطح کشور، تجلیل از پژوهشگران برتر، تشویق پژوهشگران به تلاش بیشتر، ارائه دستاوردهای پژوهشی، فراهم کردن زمینه تجاری سازی فناوریهای توسعه یافته، ایجاد ارتباط فعال بین پژوهشگران و خریداران فناوری ، تشویق جوانان و دارندگان استعداد درخشان به ورود در عرصه پژوهش و فناوری و مانند آن، شورای فرهنگ عمومی کشور روزهای 25 تا 29 آذر را بنام هفته آموزش نامگذاری کرد.
یکی از مهمترین و مؤثرترین ابزارهای دستیابی به هر نوع پیشرفت و ارتقاء علمی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی و از عوامل مهم حفظ اقتدار و استقلال هر کشور پژوهش است و به همین جهت نیز نوع و سطح فعالیتهای پژوهشی را یکی از شاخصهای اصلی پیشرفت کشورها و تعداد پژوهشگران را از نشانه های توسعه منابع انسانی به حساب می آورند.گسترش مرزهای دانش، کشف کاربردهای جدید دانشهای موجود، دستیابی به روشهای تازه و مؤثرتر انتقال مفاهیم علمی، به کارگیری روشهای نو در بهره برداری از قابلیتهای بلااستفاده مانده در ظبیعت، بهره برداری بیشتر از ظرفیتهای موجود و فواید بسیار دیگری که میتواند در افزایش ثروت ملی و ارتقاء سطح زندگی مردم و رفاه عمومی مؤثر باشد، همگی از کارکردهای بی نظیر پژوهش است.
ا مّا علیرغم نقش برجسته پژوهش در تولید فنّآوری و توسعه همه جانبه پایدار در حوزه های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، علمی و مانند آن و با وجودی که پژوهش بالاترین سهم را در ایجاد ارزش افزوده اقتصادی دارد، در اقتصاد بسیاری از کشورها و از جمله ایران، سهم این بخش بسیار ناچیز است و در حالیکه کشورهای صنعتی رقمی بین 3 تا 4 درصد از تولید ناخالص ملّی خود را صرف تحقیقات و پژوهشهای کاربردی می کنند در کشور ما سالیان دراز این رقم بیش از 1 دهم درصد نبود و بعدها هم که این رقم تا حدودی افزایش یافت و نتایج چشمگیر آن در پیشرفتهای علمی اعجاب آور جمهوری اسلامی ایران مشاهده شد باز هم به دلیل عدم درک بعضی مدیران از اهمیت پژوهش، فقدان ضوابط کارآمد جهت استفاده از این سهم و نبود نهادی جهت نظارت بر نحوه مصرف اعتبارات پژوهشی، بسیاری از سازمانها و شرکتهای دولتی سهم پژوهش را به مصرف هزینه های جاری غیرپژوهشی می رسانده اند .
هم اکنون نیز اگرچه سهم پژوهش در متون برنامه های اقتصادی افزایش یافته و در برنامه های مختلف توسعه، سهم بالائی برای پژوهش در تولید ناخالص ملّی در نظر گرفته می شود، امّا بنا بگزارشهای مسئولین غالباً این سهم تحقّق نایافته باقی می ماند و اینهمه موفّقیتهای علمی در کشور ناشی از عملکرد تنها 25 درصد اعتبارات پژوهشی مصوّب است و قطعاً اگر 100 درصد اعتبارات مصوّب جذب فعّالیّتهای پژوهشی، کشور شاهد پیشرفتی جهشی در همه بخشهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خواهد بود.
با توجّه به ظرفیّتهای کم نظیر انسانی موجود، عقب ماندگیهای فاحش ناشی از اتلاف فرصتها در گذشته و ارزش افزوده نجومی سرمایه گذاری در بخش تحقیقات، ضرورت دارد که با محور قرار گرفتن بخش پژوهش و کامل کردن زنجیره تبدیل فنّآوری به محصول، و علم به ثروت، یعنی تجاری سازیِ نوآوریها و اختراعات، هم سهم اعتبارات این بخش تا حدّ امکان افزایش یابد و هم با ساماندهی بخش مدیریت پژوهش و فنّآوری کشور تلاش شود که اعتبارات پژوهش بطور کامل جذب گردد و تنها در همان بخش مصرف شده و از اتلاف آن در بخشهای دیگر مطلقاً جلوگیری به عمل آید.
موسوی زاده



 

برچسب ها : پژوهش پیشرفت فنّاوری