درمان طاسی سکه‌ای با داروی روماتیسم مفصلی

نتایج دو کارآزمایی بالینی گسترده نشان داده است که داروی «اوپاداسیتینیب» (Upadacitinib) که برای درمان آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی) استفاده می‌شود، می‌تواند در بیش از نیمی از بیماران مبتلا به نوعی بیماری خودایمنی به نام «آلوپسی آره‌آتا» (طاسی سکه‌ای)، باعث رویش مجدد مو شود و کیفیت زندگی آن‌ها را به‌طور چشمگیری بهبود بخشد.

به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه مدیکال اِکسپرس در گزارشی آورده است:

داروی اوپاداسیتینیب که تاکنون عمدتاً برای درمان روماتیسم مفصلی به‌کار می‌رفت، اکنون برای رویش مجدد مو در بیماران مبتلا به آلوپسی آره‌آتا (طاسی سکه‌ای) نیز استفاده می‌شود.

آلوپسی آره‌آتا چیست؟

آلوپسی آره‌آتا یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به فولیکول‌های مو حمله می‌کند و باعث ریزش مو به صورت تکه‌تکه و گرد در پوست سر و سایر نقاط بدن می‌شود. این بیماری که می‌تواند تأثیراتی عمیق بر اعتمادبه‌نفس و سلامت روان افراد داشته باشد، حدود ۱ نفر از هر ۵۰ نفر در جهان (بیش از ۱۶۰ میلیون نفر) را درگیر خود کرده است.

برای بسیاری از مبتلایان، ریزش مو فقط یک مشکل ظاهری نیست؛ بلکه می‌تواند به احساس شرم، کاهش اعتمادبه‌نفس، افسردگی و کاهش کیفیت زندگی منجر شود.

چالش درمان‌های قبلی

درمان‌های موجود برای آلوپسی، به‌ویژه در موارد شدید، به‌ندرت مؤثر بوده‌اند. حتی در میان داروهای تأییدشده، بسیاری از بیماران در کارآزمایی‌های قبلی نتوانسته‌اند موهای ازدست‌رفته خود را به میزان چشمگیری بازگردانند. برای نوجوانان، این مشکل حادتر است؛ زیرا تقریباً هیچ گزینه درمانی تأییدشده‌ای برای آنان وجود نداشته است.

نتایج چشمگیر کارآزمایی‌ها

در دو کارآزمایی بالینی فاز ۳ (مرحله نهایی آزمایش دارو روی تعداد زیادی از بیماران) بیمارستان بریگهام و زنان (وابسته به دانشگاه هاروارد) که روی هزار و ۳۹۹ نفر از بیماران مبتلا به آلوپسی شدید انجام شد، پژوهشگران دریافتند که مصرف روزانه اوپاداسیتینیب به مدت ۲۴ هفته، منجر به رویش مجدد مو در سطحی چشمگیر شده است.

• در گروهی که دوز ۱۵ میلی‌گرمی دارو را دریافت کردند، حدود ۴۷ درصد از بیماران توانستند حداقل ۸۰ درصد از موهای ازدست‌رفته خود را بازگردانند؛
• در گروهی که دوز ۳۰ میلی‌گرمی دریافت کردند، این رقم به بیش از ۵۴ درصد رسید؛
• در گروه دارونما (قرص بی‌اثر)، تنها حدود ۲ درصد از بیماران چنین رویشی را تجربه کردند.

تأثیر دارو بر ابرو، مژه و کیفیت زندگی

این بهبودی فقط به پوست سر محدود نشد؛ بیماران همچنین شاهد رویش مجدد ابرو و مژه‌های خود بودند و گزارش کردند که از نظر عاطفی و اجتماعی احساس بهتری دارند.

این دارو چگونه اثر می‌کند؟

اوپاداسیتینیب از دسته‌ای از داروها به نام مهارکننده‌های جانوس کیناز (JAK) است. این داروها با مسدودکردن پروتئین‌های خاصی به نام جانوس کیناز که در فرآیندهای التهابی و حملات ایمنی نقش دارند، از حمله سیستم ایمنی به فولیکول‌های مو جلوگیری می‌کنند و شرایط را برای رویش مجدد مو فراهم می‌آورند.

جزییات کارآزمایی‌ها

این دو کارآزمایی در مراکز درمانی مختلف در سراسر جهان (۲۵ تا ۲۸ کشور) انجام شد و شامل نوجوانان ۱۲ تا ۱۷ ساله و بزرگسالان تا ۶۴ سال بود. همه شرکت‌کنندگان حداقل ۵۰ درصد از موهای پوست سر خود را از دست داده بودند.

بیماران به‌طور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند:

گروه اول: دوز ۱۵ میلی‌گرم روزانه (۴۰ درصد بیماران)؛

گروه دوم: دوز ۳۰ میلی‌گرم روزانه (۴۰ درصد بیماران)؛

گروه سوم: دارونما (۲۰ درصد بیماران).

نتایج رویش مو در هفته‌های ۴، ۸، ۱۲ و ۲۴ ارزیابی شد و ایمنی دارو در طول مطالعه پایش گردید.

عوارض جانبی و ایمنی

شایع‌ترین عوارض جانبی گزارش‌شده شامل جوش (آکنه)، سرماخوردگی، گلودرد و عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی بود؛ اما عوارض جانبی جدی بسیار نادر بودند.

چشم‌انداز آینده

پژوهشگران معتقدند که اوپاداسیتینیب می‌تواند به‌عنوان یک گزینه درمانی مؤثر برای نوجوانان و بزرگسالان مبتلا به آلوپسی شدید مطرح شود و امیدی تازه برای میلیون‌ها نفر در سراسر جهان به ارمغان آورد.

جزئیات این پژوهش در نشریه پوست‌شناسی انجمن پزشکی آمریکا/ JAMA Dermatology منتشر شده است.

برچسب ها : درمان دارو ریزش مو بیماری خود ایمنی آکنه