فرآیند ترخیص فرزندان از بهزیستی دو مرحله‌ای شد/ از ورود به خانه «آماده سازی» تا «ترخیص»

مدیرکل دفتر امور کودکان و نوجوانان سازمان بهزیستی کشور از دو مرحله‌ای شدن فرآیند مراقبت پسارهسپاری و ترخیص فرزندان مراکز شبه‌خانواده در سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: پیش از پرداخت هزینه ترخیص، فرزندان واجد شرایط باید یک دوره زندگی مستقل را در خانه‌های آماده‌سازی تجربه کنند.

حمیدرضا الوند در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به تغییر رویکرد بهزیستی در فرآیند مراقبت پسارهسپاری و ترخیص فرزندان مراکز شبه‌خانواده اظهار کرد: در سال جاری مرحله مراقبت پسارهسپاری یا ترخیص بچه‌ها از مراکز شبه‌خانواده به صورت دو مرحله‌ای انجام می‌شود؛ به این معنا که اگر یکی از بچه‌ها (چه دختر و چه پسر)، پرونده‌اش در کارگروه استانی مطرح شود و شرایط لازم را داشته باشد، یعنی ازدواج کرده باشد، اشتغال پیدا کرده باشد، منبع درآمد مناسب داشته باشد و از نظر فردی و روحی- روانی آمادگی زندگی مستقل را داشته باشد، این‌طور نیست که کارگروه تصویب کند و بعد هزینه ترخیص او را بدهیم و فرد بلافاصله ترخیص شود، بلکه اگر فرد همه شرایط را داشته باشد و کارگروه نیز آن را تأیید کند، مرحله اول آغاز شده و فرد به خانه‌ای با عنوان «خانه آماده‌سازی» می‌رود.

مدیرکل دفتر امور کودکان و نوجوانان سازمان بهزیستی کشور با تشریح ضرورت ایجاد این خانه‌ها گفت: بچه‌ها پیش از این، زندگی‌شان را به صورت گروهی در خانه‌ها تجربه کرده‌اند؛ معمولاً میانگین جمعیت این خانه‌ها حدود ۱۲ تا ۱۵ نفر بوده و بچه‌ها در کنار مربی، کمک‌مربی و روان‌شناس زندگی می‌کردند. بنابراین، ممکن است فرد همه شرایط لازم برای زندگی مستقل را داشته باشد، اما هنوز تجربه عملی زندگی مستقل را کسب نکرده باشد.

وی ادامه داد: وقتی فرد در کارگروه استانی تأیید شد، وارد خانه آماده‌سازی می‌شود. در خانه‌های آماده‌سازی حداکثر ۳ تا ۵ نفر از بچه‌هایی که شرایط زندگی مستقل را دارند، در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند؛ این افراد معمولاً از یک جنس هستند و اغلب نیز شاغل‌اند.

الوند درباره نحوه فعالیت این خانه‌ها توضیح داد: مددکار در این خانه‌ها حضور داشته و وضعیت بچه‌ها را نظارت می‌کند، اما همه کارهایشان را خودشان انجام می‌دهند؛ سر کار می‌روند، مدیریت منزل با خودشان است و مدیریت فضای بیرون از خانه نیز بر عهده خودشان خواهد بود و مددکار در این فرآیند به آنها کمک می‌کند. پس از طی این دوره، گزارش مددکار تهیه می‌شود.

وی مدت حضور بچه‌ها در این خانه‌ها را حداکثر شش ماه اعلام کرد و گفت: اگر مددکار تشخیص دهد که فرد همچنان نیاز به تمرین و حمایت دارد، امکان یک دوره سه‌ماهه دیگر نیز وجود خواهد داشت. بچه‌ها در این مدت در خانه آماده‌سازی، زندگی مستقل را تجربه می‌کنند. پس از پایان این دوره، گزارش مددکار به کارگروه استان ارائه می‌شود و این بار ملاک تصمیم‌گیری درباره آمادگی فرد برای زندگی مستقل، گزارش مددکار و عملکرد او در دوره حضور در خانه آماده‌سازی خواهد بود.

الوند درباره علت تغییر رویکرد سازمان بهزیستی و حرکت به سمت ایجاد خانه‌های موقت و مستقل نیز اظهار کرد: فرض کنید یک جوان ۲۳ یا ۲۴ ساله تشکیل زندگی مستقل می‌دهد و وارد دانشگاه یا زندگی جدیدی می‌شود؛ مادرش ممکن است به آن شهر یا محل سکونت او برود، مدتی در کنار او بماند، در آشپزی و مدیریت منزل کمکش کند و از نظر عاطفی نیز در کنار او باشد تا برای زندگی مستقل آماده شود. ما نیز به همین دلیل و با توجه به واقعیت زندگی اجتماعی، این فرآیند را دو مرحله‌ای کرده‌ایم. بهترین راه برای اینکه این بچه‌ها، نیازهای اجتماعی و زندگی را به‌درستی انجام بدهند، خانه‌های مستقل است.

الوند در ادامه از پیگیری برای عملیاتی شدن مهارت‌های زندگی این افراد خبر داد و گفت: این موضوع در قالب پروژه طراحی شده تا تمام مراکز توسط تیم‌های مراقبتی که وارد این فرآیند می‌شوند، مورد حمایت قرار گیرند و این تیم‌ها بتوانند به بچه‌ها در مسیر رسیدن به زندگی مستقل کمک کنند.

مدیرکل دفتر امور کودکان و نوجوانان سازمان بهزیستی کشور در پاسخ به این پرسش که چه تعداد از فرزندان سازمان بهزیستی در آستانه ورود به مرحله زندگی مستقل قرار دارند، گفت: معمولاً حدود ۵۰۰ نفر از این فرزندان ازدواج می‌کنند یا در حال شاغل شدن هستند. تقریباً حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ نفر نیز به واسطه اشتغال، در مسیر ورود به زندگی مستقل قرار دارند.

الوند درباره محل استقرار خانه‌های آماده‌سازی نیز گفت: اولویت این است که فضای آماده‌سازی در همان مرکزی باشد که بچه‌ها در آن زندگی کرده‌اند و با آن آشنا هستند.

وی افزود: این کار می‌تواند به صورت مستقیم انجام شود، اما اگر در یک شهرستان یا استان تعداد افراد واجد شرایط به اندازه‌ای نباشد که بتوان خانه سه تا پنج‌نفره تشکیل داد، می‌توانند مرکزی با عنوان یک فضای مستقل را در جوار مرکز خود برای بچه‌ها در نظر بگیرند. اگر این امکان نیز وجود نداشته باشد، شکل دیگری برای اجرای این فرآیند پیش‌بینی خواهد شد.

الوند همچنین درباره حمایت مالی از فرزندان در دوره شش‌ماهه حضور در خانه آماده‌سازی گفت: در تمام این دوره شش‌ماهه، کمک‌هزینه مازاد به آنها پرداخت می‌کنیم تا درآمدی را که از محل اشتغال به دست می‌آورند، بتوانند خودشان مدیریت کنند. در این دوره، مدیریت منابع مالی نیز به صورت عملیاتی تمرین می‌شود تا بچه‌ها بتوانند مدیریت پول و منابع مالی خود را نیز به دست بگیرند.

مدیرکل دفتر امور کودکان و نوجوانان سازمان بهزیستی کشور تأکید کرد: بعد از اینکه همه این موارد در کارگروه دوم تأیید شد و فرد دوره خانه آماده‌سازی را با موفقیت پشت سر گذاشت و آنجا مورد تأیید قرار گرفت، هزینه مراقبت رهسپاری یا هزینه ترخیص به آنها داده خواهد شد.

برچسب ها : کودکان بی سرپرست فرزندان بهزیستی شبه خانواده