بیاد جلال آل قلم و ابوذر زمان!

  
امروز و فردا، 18و19 شهریور یادآور عروج ملکوتی دو مبارز راه بیداری و آزادی ملّت ایران است که با قلم و بیان خود در رشد آگاهی و تشویق مردم به قیام برعلیه استبداد داخلی و استعمار خارجی بسیار اثرگذار بوده اند. 
مرحوم جلال آل احمد و مرحوم آیت ا... طالقانی هر دو اصالتا از سادات منطقه طالقان و از خاندان فقاهت، اما یکی در سلک نویسندگان روشنفکر و دیگری در زمره علما و روحانیون.
جلال آل احمد نویسنده ای مبارز، صاحب‌سبک، مسئولیت‌مدار، دلسوز، صریح، مردمی و جستجوگر بود، امّا شخصیت برجسته او بر فضای روشنفکری معاصر خود چنان تاثیر داشت که علی‌رغم تلاشهای رژیم شاه برای بهره‌گیری از جریان روشنفکری درجهت تحکیم دیکتاتوری امریکایی‌پسند غالب روشنفکران مطرح آن دوره، از ترس نهیبهای خردکننده جلال جرات نزدیکی به رژیم ستمشاهی را در خود نمی دیدند و تنها پس از مرگ مشکوک و اطمینان از خلاء قدرت بازدارندگی او ، جرات کردند تن به ذلّت بردگی داده و سر در آخور رژیم فروکنند.    ‌
سبک جلال در داستان‌نویسی، مقاله‌نویسی، مردم‌نگاری، سفرنامه و مانند آن، که انعکاس شخصت برجسته او و دارای ویژگیهای منحصر به فردی است ، تا هم اکنون نیز ، که سالها از مرگ وی می گذرد ، نویسندگان زیادی را به تلاش برای پیروی از آن سبک واداشته است.  
جلال متولد 1302 بود و در 18 شهریور 1348 در 46 سالگی در روستای اسالم گیلان درگذشت و قرائن بسیار نشان می داد که در مرگ وی نمی توان رژیم شاه را بی تقصیر دانست.  ‌
آیت ا ... سید محمود طالقانی که توسط حضرت امام رحمت‌ا... علیه به عنوان اولین امام جمعه پایتخت منصوب شد، از علمای عاملی بود که بر رشد نهضت اسلامی ایران تاثیر زیاد داشت. وی علاوه بر مبارزات پیگیر علیه رژیم شاه که به حبس و شکنجه و تبعیدهای مکرر او منجر شد، توانست تعداد زیادی از روشنفکران و تحصیل‌کردگان مسلمانی را که تحت تاثیر پیشرفت علوم در غرب، به برداشتهای دنیایی از دین تمایل پیدا کرده بودند، از سقوط به گرایشات لائیک و تفکرات سکولاریستی در جهت حذف دین از صحنه اجتماع، نجات دهد، کمک او به جمع ‌آوری اعضای مسلمان مانده جبهه ملی در حزبی با گرایشات اسلامی بنام نهضت آزادی، نیز در همین راستا بود.  اگرچه با فوت آن مرحوم، آشکار شد که بعضی از این افراد هیچگاه نتوانسته اند خود را از چنبره خودباختگی در برابر غرب و تفکر مادی رها کنند، اما به هرحال نقش وی در اصلاح تفکرات گروه کثیری از مسلمانان مجذوب غرب که تا قبل از اوج‌گیری نهضت حضرت امام رحمت‌ا...علیه ، به مبارزات روشنفکران مسلمان عضو جبهه ملی دل خوش کرده بودند، فراموش‌ناشدنی است.  
با درگذشت آیت‌ا... طالقانی در 19 شهریور 1358، متاسفانه انقلاب ما فرصت نیافت تا از وجود ارزشمند او بهره کافی برد. رحمت ا... علیهم.   ‌
موسوی زاده
1400/06/18

برچسب ها : جلال آل احمد نویسندگی معاصر روشنفكری